Sygn. akt III A Ua 2167/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 września 2020 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSA Marek Procek
Sędziowie SSA Marek Żurecki
SSO(del.) Małgorzata Andrzejewska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2020r. w Katowicach
sprawy z odwołania M. C. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. o wysokość świadczenia na skutek apelacji Dyrektora i Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 10 lipca 2020r., sygn. akt VI U 1538/19

uchyla zaskarżony wyrok znosząc postępowanie od dnia 23 stycznia 2020 r. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej pozostawiając temu Sądowi rozstrzygniecie o kosztach postępowania apelacyjnego.
/-/ SSA Marek Żurecki /-/ SSA Marek Procek /-/ SSO(del.) Małgorzata Andrzejewska

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej zmienił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. z dnia 29 lipca 2017r. w ten sposób, że przeliczył od dnia 1 października 2017r. wysokość policyjnej renty rodzinnej dla ubezpieczonej M. C. z pominięciem art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej i ich rodzin.
Apelacją z dnia 26 sierpnia 2020r. Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. zaskarżył w całości wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, domagając się jego zmiany i oddalenia odwołania ubezpieczonej od zaskarżonej decyzji względnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Po wpłynięciu apelacji wraz z aktami sprawy Sąd Apelacyjny w Katowicach przeprowadził kwerendę w systemie PESEL2-SAD, albowiem z analizy akt sprawy wynikało, że ubezpieczona nie odbiera awizowanej korespondencji, która pozostaje w aktach sprawy uznana za skutecznie doręczoną, a nie powiadomiła Sądu o zmianie adresu.
Z przeprowadzonej kwerendy wynika, że ubezpieczona zmarła 25 stycznia 2020r., a
więc przed wydaniem przez Sąd Okręgowy wyroku w sprawie, a także przed wyznaczonymi w sprawie przez Sąd Okręgowy terminami posiedzeń, z których najwcześniejszy przypadał w dniu 25 lutego 2020 r.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zaskarżony wyrok nie mógł się ostać ze względu na nieważność postępowania, z przyczyn określonych w art. 379 pkt 2 k.p.c.
Śmierć osoby fizycznej w trakcie procesu stanowi przeszkodę w jego kontynuowaniu i w przypadku, gdy przedmiotem procesu są prawa i obowiązki, które przechodzą na następców prawnych, musi nastąpić zawieszenie postępowania (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.). Niezawieszenie postępowania i jego kontynuowanie po utracie zdolności sądowej przez stronę, bez wstąpienia w jej miejsce następców prawnych, powoduje nieważność postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.) (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1998r., II CKU 19/98, Lex nr 34346; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2003r., I CK 369/02, Lex nr 1130190).
Sąd Apelacyjny z uwagi na przepis art. 378 § 1 k.p.c. miał obowiązek z urzędu wzięcia pod uwagę nieważności postępowania niezależnie od tego, czy skarżący podniósł ten zarzut i niezależnie od ewentualnego wpływu przyczyny nieważności na treść wyroku.
Odwołująca M. C. zmarła w dniu 25 stycznia 2020r., po wszczęciu postępowania w sprawie a przed zamknięciem rozprawy. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie z urzędu. W realiach niniejszej sprawy, toczyła się ona przed Sądem pierwszej instancji w okresie od dnia śmierci odwołującej bez udziału strony, w więc w warunkach nieważności postępowania.
Sąd pierwszej instancji nie uchylił, na mocy przepisu art. 174 § 2 k.p.c., wyroku z dnia 10 lipca 2020r. pomimo, iż w przedmiotowej sprawie w toku postępowania przed zamknięciem rozprawy nastąpiła śmierć odwołującej, co winno skutkować zawieszeniem postępowania z urzędu, natomiast postępowanie toczące się po dacie śmierci M. C. jest dotknięte nieważnością określoną w art. 379 pkt 2 k.p.c. Stwierdzenie nieważności postępowania skutkuje obligatoryjnym uchyleniem zaskarżonego wyroku, zniesieniem postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazaniem sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nieważność postępowania w sprawie zachodzi z powodu utraty zdolności sądowej po stronie odwołującej, z uwagi na jej zgon w dniu 25 stycznia 2020 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 2 k.p.c., uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w sprawie od dnia 25 stycznia 2020r. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi, stosownie do treści art. 108 § 2 k.p.c., rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego.
Z uwagi na treść art. 374 k.p.c. rozpoznano sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy winien zawiesić postępowanie w sprawie w związku z treścią art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.
/-/ SSA Marek Żurecki /-/ SSA Marek Procek /-/ SSO(del.) Małgorzata Andrzejewska