• Adres: ul. Domaniewska 36/38
  • 02-672 Warszawa
  • Tel.: 0 22 601 29 13

RPO dołącza do walki o ekwiwalent

Ekwiwalent. Rzecznik Praw Obywatelskich prosi MSWiA o wyjaśnienia

https://www.rpo.gov.pl/pl/content/policjanci-bez-ekwiwalentu-za-niewykorzystany-urlop-interwencja-rpo-w-mswia Policjanci bez ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Rzecznik prosi MSWiA o wyjaśnienia. Data: 2019-10-10

  • Funkcjonariusze Policji, CBA, SOP skarżą się, że nie otrzymują ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop
  • Taka sytuacja jest wynikiem niewykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r.
  • Narusza to prawa i wolności obywatelskie funkcjonariuszy, którzy wytaczają z tego tytułu procesy - wskazuje Rzecznik Praw Obywatelskich

30 października 2018 r. TK (sygn. akt K 7/15) zakwestionował niekorzystne dla policjantów zasady naliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. TK orzekł, że artykuł art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji - w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za pierwszy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia - jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji. Wyrok wszedł w życie 6 listopada 2018 r.

Z informacji Rzecznika wynika, że wyrok ten do dziś nie został wykonany. Co do zasady - zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji - policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe. Wyrok oznaczał wyeliminowanie pewnego zakresu znaczeniowego art. 115a ustawy. Jak głosi uzasadnienie wyroku, „przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji”. Głosi on: "Pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa". W takim zakresie Trybunał uznał normę wynikającą z art. 115a za niezgodną z Konstytucją. Możliwe pozostaje zastosowanie ekwiwalentnego mechanizmu wypłaty policjantowi rekompensaty za niewykorzystany urlop wypoczynkowy proporcjonalnie do wymiaru urlopu wypoczynkowego, wynikającego z art. 82 ustawy o Policji. Z obiegu prawnego wyeliminowana została określona, niekonstytucyjna norma prawna. Przepis pozostał w mocy. Zaniechaniu ustawodawcy w wykonaniu wyroku Trybunału towarzyszy wstrzymanie wypłat ekwiwalentu policjantom zwolnionym ze służby po 6 listopada 2018 r. - W mojej ocenia praktyka taka, w zakresie, w jakim uniemożliwia skorzystanie z prawa do ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe odchodzącym ze służby policjantom, narusza ich prawa i wolności obywatelskie, w tym w szczególności art. 66 ust. 2 Konstytucji – podkreśla RPO. Identyczne przepisy istnieją w ustawie o Służbie Ochrony oraz w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Rzecznik zwrócił się do Mariusza Kamińskiego - ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz koordynatora służb specjalnych - o wyjaśnienie zwłoki w podjęciu inicjatywy ustawodawczej dla wykonania wyroku Trybunału. Poprosił też o podanie powodów wstrzymania wypłaty ekwiwalentu funkcjonariuszom odchodzącym z policji po 6 listopada 2018 r. RPO chce też wiedzieć, ile postępowań sądowych o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wytoczyli policjanci zwolnieni po 6.11.2018 r.

WZF.7043.68.201 PS. Motta w komunikatach dajemy tylko dziś (i zawsze wtedy, gdy Polak lub Polka dostanie literackiego Nobla)

Załączniki: 

Wystąpienie do MSWiA ws ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w slużbach.pdf

https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Wyst%C4%85pienie%20do%20MSWiA%20ws%20ekwiwalentu%20pieni%C4%99%C5%BCnego%20za%20niewykorzystany%20urlop%20wypoczynkowy%20w%20slu%C5%BCbach.pdf

https://www.infosecurity24.pl/rpo-dolacza-do-walki-o-ekwiwalent-za-niewykorzystany-urlop?fbclid=IwAR3xM5Yj2o863ZpHoymHobTQrCP5LQJ70iI6mEouL2Z9i2FVCq74z-wyf4w#.XaF0aDiIEIw.facebook

RPO dołącza do walki o ekwiwalent za niewykorzystany urlop. 12 października 2019. Jak informuje Rzecznik Praw Obywatelskich ministra Mariusza Kamińskiego, wpływają do niego skargi funkcjonariuszy Policji, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Ochrony Państwa domagających się wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Biuro RPO podkreśla również, że funkcjonujące przepisy dotyczące ekwiwalentu są niezgodne z Konstytucją.

RPO przypomina, że 30 października 2018 r. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował niekorzystne dla policjantów zasady naliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Zgodnie z orzeczeniem, funkcjonujące przepisy, dotyczące wysokości ekwiwalentu, są niezgodne z Konstytucją. „TK orzekł, że artykuł art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji - w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za pierwszy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia - jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji. Wyrok wszedł w życie 6 listopada 2018 r." - czytamy na stronie RPO. Jak informuje, wyrok ten, mimo upływu ponad roku, do dziś nie został wykonany. Wyrok, na który powołuje się RPO, "oznaczał wyeliminowanie pewnego zakresu znaczeniowego art. 115a" wspomnianej ustawy o Policji. Zgodnie z jego uzasadnieniem, przyjęcie w tym artykule" wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji". "Pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa" - tak dokładnie brzmi artykuł na który powołał się TK.

W takim zakresie Trybunał uznał normę wynikającą z art. 115a za niezgodną z Konstytucją. Możliwe pozostaje zastosowanie ekwiwalentnego mechanizmu wypłaty policjantowi rekompensaty za niewykorzystany urlop wypoczynkowy proporcjonalnie do wymiaru urlopu wypoczynkowego, wynikającego z art. 82 ustawy o Policji. Z obiegu prawnego wyeliminowana została określona, niekonstytucyjna norma prawna. Przepis pozostał w mocy. Co więcej, "zaniechaniu ustawodawcy w wykonaniu wyroku Trybunału towarzyszy wstrzymanie wypłat ekwiwalentu policjantom zwolnionym ze służby po 6 listopada 2018 r.".

Jak podkreśla RPO, w jego ocenie "praktyka taka, w zakresie, w jakim uniemożliwia skorzystanie z prawa do ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe odchodzącym ze służby policjantom, narusza ich prawa i wolności obywatelskie, w tym w szczególności art. 66 ust. 2 Konstytucji". Identyczne przepisy istnieją w ustawie o Służbie Ochrony oraz w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego. W związku ze sprawą, rzecznik zwrócił się do ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz koordynatora służb specjalnych, czyli Mariusza Kamińskiego, "o wyjaśnienie zwłoki w podjęciu inicjatywy ustawodawczej dla wykonania wyroku Trybunału". W piśmie pojawiła się również prośba o podanie powodów wstrzymania wypłaty ekwiwalentu funkcjonariuszom odchodzącym z policji po 6 listopada 2018 r. RPO chce również wiedzieć, ile postępowań sądowych o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wytoczyli policjanci zwolnieni po 6 listopada 2018 r. 

Walka trwa. Przypomnijmy, że do MSWiA trafił w połowie września br. dezyderat w sprawie petycji odnoszącej się do mechanizmu obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego funkcjonariuszy. Resort ma w ciągu 30 dni odnieść się do dezyderatu sformułowanego przez sejmową Komisję do Spraw Petycj, a zmiany w mechanizmie obliczania ekwiwalentu powinny zostać wprowadzone do porządku prawnego możliwie jak najszybciej. Jak mówił we wrześniu w Sejmie przewodniczący NSZZ Policjantów, Rafał Jankowski, upływa już prawie rok od czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, a w tym czasie duża grupa funkcjonariuszy jest pozbawiana należnego im ekwiwalentu. Jankowski wyraził również obawę, że MSWiA może nie odnieść się do zaproponowanego dezyderatu zbyt szybko, bo resort miał okazję zrobić to przy okazji zmian w ustawie o Policji, jednak z tej okazji nie skorzystał. Jankowski zastanawiał się też, czy zwłoka nie wynika zwyczajnie z braku odpowiednich środków na załatwienie tego problemu. W dyskusji głos zabrał wtedy również przedstawiciel Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Tomasz Oklejak, który zaznaczył, że RPO otrzymuje wiele skarg dotyczących kwestii ekwiwalentu zarówno od funkcjonariuszy Policji, jak i Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

NSZZ Policjantów nie zapomina oczywiście o sprawie. 10 października 2019 r. w Warszawie odbyło się posiedzenie Zarządu Głównego NSZZ Policjantów, podczas którego omówiono m.in. informację Prezydium o aktualnych wystąpieniach z wnioskami o zmiany legislacyjne zarówno do Komendanta Głównego, Ministra Spraw Wewnętrznych, jak również Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej. Najistotniejsze z nich, jak piszą związkowcy, dotyczą właśnie m.in. problemu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Jak pisał InfoSecurity24.pl we wrześniu br., wydaje się, że z uwagi na wybory i czas potrzebny na ukonstytuowanie się nowo powołanego rządu, realna szansa na powrót do tematu zmian w kwestii mechanizmu wyliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, pojawi się dopiero pod koniec roku.

Marta Rachwalska m.rachwalska@defence24.pl

Wydarzenia

Ogłoszenia i Komunikaty